Droogte, bosbranden, watertekort. Op het nieuws, en om je heen hoor je het waarschijnlijk veel de laatste tijd. Ook boer Daniël begon zijn laatste video met dit belangrijke onderwerp (“”zolang plantjes goed geworteld zijn, is het oké als de bovenlaag droog is. Maar 10 cm dieper moet de aarde wel donker/vochtig zijn”).
Momenteel geven we met name de jonge aanplant extra water, om ze een zetje in de rug te geven na het planten, maar hoe zit het met de rest van onze boerderij qua waterhuishouding? En waarom biedt juist onze manier van akker- en tuinbouw een antwoord op klimaatverandering, zoals de aanhoudende droogte in de lente? Het begint allemaal met een gezonde bodem, één van de uitgangspunten van regeneratieve landbouw.
Hoe maken we werk van een gezonde bodem bij Herenboeren Heemstede?
We beperken grondbewerking tot het minimale, we maken geen gebruik van chemische middelen zoals pesticiden en kunstmest en werken juist met bijvoorbeeld eigen compost, we werken met lichte machines op het land om bodemverdichting te voorkomen en we werken met groenbemesters en wisselteelt om erosie en uitputting te voorkomen. Dit tezamen maakt dat we iedere dag keihard werken aan een gezonde bodem.
Wat is een gezonde bodem?
Een gezonde bodem is hoog in het organische stof gehalte, het biedt ruimte aan het vasthouden van water in droge én natte periodes, het ondersteunt een rijk bodemleven en het wordt daarmee vruchtbaarder op de langere termijn. Het wordt echt een soort spons. Een gezonde bodem realiseren kost echter veel tijd, tussen de 5 en 7 jaar: geen gemakkelijke opgave dus. Een gezonde bodem herken je overigens bijvoorbeeld na een flinke regenbui: bij een gezonde bodem is de plens water snel opgenomen in de spons, bij een ongezonde bodem blijven de plassen water lang staan.
Bij Herenboeren Heemstede zijn we ruim 4 jaar bezig met het verbeteren van de bodemgezondheid en monitoren de voortgang door bijvoorbeeld regelmatig bodemdiertjes, zoals pieren, te tellen. Daniel en Grietje kijken vanuit hun expertise en ervaring mee naar de bodem door goed te observeren en door de bodem te analyseren via bodemmonsters. We boeken echt vooruitgang en zien met name de veerkracht van de aarde door het (voorzichtige) herstel van de bodem en daarmee samenhangende flora en fauna op de boerderij (zie ook ons recente jaarverslag van Team Natuur!).
Waarschijnlijk komen we er niet helemaal mee weg, maar we zien duidelijk herstel en daarmee nog meer motivatie om te blijven boeren zoals we doen én onze visie onder de aandacht te brengen bij iedereen die het wil (en ook niet wil) horen!
Hanneke Lankveld